Dla dobra ogółu

Zdajemy sobie sprawę z badań trwających na polu technologii, medycyny i przemysłu w celu poprawy jakości życia wielu ludzi i ulepszenia naszego świata. Ale dużo mniej wiemy o sposobie oddziaływania środowiska pracy na nasze samopoczucie oraz ekonomiczną wydajność przedsiębiorstw. Projektantka wnętrz i badaczka Alexandra Moore może nam powiedzieć o tym nieco więcej.

Osiemnaście miesięcy temu, w zimny lutowy wieczór podczas sztokholmskich targów meblowych odbyła się ważna ceremonia. Wielu przedstawicieli przemysłu znalazło się wśród prawie tysięcznej publiczności w czasie uroczystej gali, podczas której przyznawane są najbardziej prestiżowe nagrody szwedzkiego przemysłu projektowego. Jedno z najbardziej oczekiwanych wyróżnień powędrowała do Alexandry Moore, projektantki wnętrz, doktorantki nauk ekonomicznych, która otrzymała stypendium Jarla Anderssona warte 250 000 koron. Stypendium to zostało ufundowane przez założyciela firmy Kinnarps w roku 1999 w celu promowania rozwoju wizjonerskich pomysłów i koncepcji dotyczących przyszłości środowiska pracy. Jury przyznaje pierwszeństwo kandydatom, który są pasjonatami swojej pracy, interesują się architekturą oraz pracują nad projektami, które mogą przynieść potencjalną korzyść wielu ludziom.

Jupitery skierowano na naszą kandydatkę, która z uwagą wysłuchała werdyktu jury. „Projekt badawczy Alexandry Moore „Czynniki projektowe samopoczucia w środowisku pracy” wyjaśnia jeden z najważniejszych współczesnych problemów społecznych – powiązanie stanu zdrowia i miejsca pracy. Jednomyślny werdykt komitetu mówi, że dzięki jej silnemu zaangażowaniu, wszechstronnej wizji i ugruntowaniu wniosków na podstawie badań, Aleksandra Moore przyczyniła się do nowego spojrzenia na tworzenie zdrowszego środowiska pracy, w którym energia jednostki może zostać efektywnie wykorzystana.

Alexandra More powiedziała po otrzymaniu nagrody, „To był zarówno wielki honor, jak i uśmiech fortuny, ponieważ nagroda umożliwiła mi kontynuację projektu. Badania to długi i kosztowny proces, ciężko jest zdobyć na nie fundusze, chociaż wydawałoby się, że ten temat powinien być ważny dla wielu osób”.

Ważny dla pracowników, którzy mogliby chętniej chodzić do pracy oraz przedsiębiorstw, których personel mógłby zwiększyć najpierw swoją wydajność, a w dalszej perspektywie przyczynić się do wzrostu PKB. Szczególnie w czasie, gdy liczba osób na zwolnieniach oraz koszty tych zwolnień stale rosną. W związku z powyższym dzisiejsze badania środowiska pracy dotyczą również produktywności i efektywności kosztowej, a ich motto powinno głosić: dużo lepiej być zrównoważonym i kreatywnym niż zestresowanym i „wypalonym”!

Pierwszy projekt zrealizowany dzięki stypendium Jarla Anderssona to jedno z wielu studiów przypadku dotyczących tez, nad którymi pracuje Alexandra, który miał na celu sprawdzenie wpływu różnych kombinacji czynników projektowych na samopoczucie osób pracujących w biurach typu open space. Polem doświadczalnym było centrum obsługi klienta firmy TeliaSonera w Szwecji. Główny eksperyment przeprowadzany w rzeczywistym środowisku, który dostarczył najbardziej wiarygodnych i realnych wyników – był również najmocniejszym punktem projektu. Następnie, przeprowadzano eksperymenty podczas symulacji w warunkach laboratoryjnych.
„Absolutnie najważniejszym aspektem wszystkich moich badań jest zrozumienie wpływu jaki mamy na samopoczucie i wydajność pracy. W jaki sposób energia, wydajność i zaangażowanie mogą zostać wzmocnione przez czynniki takie jak: światło, kolor i dźwięk. Celem jest symulacja kilku zmysłów w odpowiedni sposób” - podkreśla Alexandra.

W jaki sposób przeprowadzone zostało badanie Stypendium Jarla Anderssona jest to inicjatywa konkursowa Kinnarps oraz Akademii Projektowania Wnętrz, organizowana przez Stowarzyszenie Szwedzkich Architektów. i do jakich konkluzji doprowadziło? Przestrzeń biurową w różnych okresach czasu zmieniano przy użyciu selektywnego połączenia kilku czynników. Tym samym zmieniano w biurze atmosferę przez połączenie zimnych lub ciepłych kolorów z oświetleniem o dwóch różnych natężeniach i różnych poziomach dźwięku. W trakcie eksperymentu rzeczy osobiste pozostawały na miejscu pracy lub usuwano je. Po każdej kombinacji czynników mierzono reakcje osób biorących udział w badaniu za pomocą specjalnie skonstruowanych ankiet, które następnie analizowano. Okazało się, że różne czynniki projektowe w środowisku pracy bezsprzecznie wpływają na samopoczucie. Kolor jest uważany za czynnik, który ma największy wpływ na poziom energii, jednak rozmieszczenie osób w pomieszczeniu okazało się ważne dla ich poczucia zaangażowania, a obecność rzeczy osobistych poprawia samopoczucie. Z badań wynika również, że istotny jest również odpoczynek dla oczu np. skierowanie wzroku na coś przyjemnego np. widok za oknem, rośliny lub dzieła sztuki.

Jednak są Państwo w błędzie, jeżeli wydaje się Wam, że wystarczy pomalować ściany biura na ciepły kolor, aby zwiększyć wydajność pracowników. Okazuje się, że nawet stosunkowo niewielkie zmiany mogą przynieść zaskakujące rezultaty. Do większego sprecyzowania powiązań między czynnikami projektowymi a samopoczuciem pracowników konieczna jest głęboka wiedza. Ważne jest stworzenie instrumentu kontrolnego, który można będzie zaadaptować w każdym przedsiębiorstwie i organizacji. To temat, który Alexandra Moore będzie zgłębiać w dalszym ciągu. Jednak nasza stypendystka nadal łączy projekt badawczy z pracą architekta, ponieważ ciągły kontakt z branżą jest w świetle tych badań bezcenny.

W dalszych pracach dotyczących skompletowania i całkowitego udowodnienia jej tezy, Moore ma nadzieję znalezienie powiązania między samopoczuciem pracowników, a efektywnością kosztową i produktywnością oraz zbadanie tych rela-cji w dłuższym okresie. Konkluzje tych badań będą szczególnie interesujące dla kierownictwa wielu korporacji. Końcowe wyniki powinny być gotowe w niedalekiej przyszłości.
„Wszystko zależy od tego, czy uda mi się zdobyć nowe fundusze na moje badania”, mówi doktorantka z dziedziny środowiska pracy.

Susanne Helgesson